Business Model Canvas

Business Model

Business Model Canvas เป็นเครื่องมือในการวางแผนกลยุทธ์บริหารจัดการและพัฒนาบริษัทในแบบสำเร็จรูปมองเห็นภาพรวมบริษัท ลดความเสี่ยงและช่วยผู้ประกอบการอย่างเรา ๆ ไขความข้องใจในทุกมิติด้วย 9 ประเด็นสำคัญ ดังนี้

Step 1 (of 10): Value Propositions

Value Proposition หมายถึง “คุณค่าที่เราจะส่งมอบให้ลูกค้า” เราต้องรู้จักคุณค่า ความแตกต่างของสินค้า/บริการของเราที่จะนำเสนอให้ดีที่สุด จุดเด็นที่เรามีและเหตุผลที่จะทำให้คนตัดสินใจจะซื้อสินค้าหรือบริการจากเรา เริ่มจากการวิเคราะห์ตัวเราเองและคู่แข่งเราว่า เขามีอะไร อะไรที่เราไม่มี เพื่อที่จะลดความเสี่ยงและสร้างโอกาสจากจุด ๆ นั้นได้

Step 2 (of 10): Customer Segments

หากคำตอบของใครตอบว่า “ทุกคน” ต้องรู้ตัวเองแล้วว่าเป็นคำตอบที่ใช้ไม่ได้ อย่างน้อยต้องระบุให้ได้ว่าลูกค้าของเรา เพศอะไร, อายุเท่าไหร่, ทำอาชีพอะไร, เงินเดือนเท่าไหร่ เป็นต้น หากเราสามารถหาข้อมูลเชิงลึกของคนเหล่านี้ได้ยิ่งดี เช่น เขาเป็นใคร นิสัยเป็นยังไง ชอบกินชอบใส่อะไร ชอบไปเที่ยวที่ไหน… ข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์ต่อการทำแบรนด์ให้ชนะใจลูกค้า

Step 3 (of 10): Channels

Channel หมายถึง ช่องทางการสื่อสาร แบรนด์ต้องรู้ให้ได้ว่าลูกค้าของเราอยู่ที่ไหน? ชอบทำอะไร? เพื่อการส่งข่าวสาร โปรโมชั่นและเข้าถึงคนกลุ่มนั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ลูกค้าคือวัยทำงานในเมือง ทางแบรนด์อาจลงโฆษณาลงบิลบอร์ดที่สถานีรถไฟฟ้าหรือป้ายรถเมล์ ยิ่งโฆษณาออนไลน์ช่วงพักเที่ยง ส่งสินค้าเฉพาะย่านสยาม อโศกและสุขุมวิท เป็นต้น

สิ่งเหล่านี้จะทำให้แบรนด์ของเราทำแคมเปญลงโฆษณาให้ตรงกับกลุ่มเป้าหมายได้มากที่สุด แบรนด์ของเราจะเป็นที่จดจำกับคนกลุ่มนั้นได้มากขึ้น เรียกได้ว่าคุ้มค่ากับการลงทุนจริง ๆ

Step 4 (of 10): Customer Relationships

การหาช่องทางติดต่อสื่อสาร (Channel) ไม่ใช่เพื่อแบรนด์พูดคุยกับลูกค้าเท่านั้น แต่ลูกค้ายังสามารถพูดคุยกับทางแบรนด์ได้อีกด้วยในการตอบข้อสงสัย ให้ความช่วยเหลือและรับฟังความคิดเห็น ถือได้ว่าเป็นวิธีสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ทำให้ลูกค้าเกิดความประทับใจและกลับมาใช้บริการกับเราอีกครั้ง

Step 5 (of 10): Revenue Streams

ตั้งแต่ขั้นตอนที่ 1-4 ถือเป็นการทำความรู้จักตัวเองและลูกค้าให้มากขึ้น ทั้งหมดนี้คือปัจจัยที่ทำให้เกิดรายได้ต่อธุรกิจ โดยบริษัทยักษ์ใหญ่ส่วนมากมักคำนวณยอดขายจากแคมเปญต่าง ๆ โดยการจับคู่ Value Propositions กับ Customer Segments ดูว่าแบรนด์ของเราสามารถตอบโจทย์ลูกค้าแต่ละกลุ่มได้มากน้อยแค่ไหน ถึงจะก่อให้เกิดรายได้สูงสุด

Step 6 (of 10): Key Resources

ก่อนทำการรบ… เราต้องตรวจสอบตัวเองให้แน่ใจว่าเรามีอาวุธครบมือ ธุรกิจของเราก็ต้องมีสรรพยากรณ์ให้พร้อม ลิสต์สิ่งที่มีอยู่แล้วหรือสิ่งที่จำเป็นต้องมี เช่น บุคคลากร เครื่องไม้เครื่องมือ เงินทุนหรือชื่อเสียงของแบรนด์ เป็นต้น ทรัพยากรที่ดีและมีคุณภาพจะส่งผลต่อคุณค่าของธุรกิจที่นำเสนอลูกค้า

Step 7 (of 10): Key Activities

Key Activities ถือว่าเป็นแม่ทับของการรบครั้งนี้เลยก็ว่าได้ มีหน้าที่ขับเคลื่อนให้โมเดลธุรกิจนี้ให้ประสบผลสำเร็จ ลองคิดดูสิว่า… ถ้าเรามีแต่กำลังรบ แต่ไม่มีการซ้อมรบ ทหารหน่วยของแบรนด์เราคงต้องตายเพราะการอ่อนซ้อมอย่างแน่นอน

ดังนั้นเราต้องรู้ว่าธุรกิจของเราต้องทำอะไรบ้าง เช่น ขบวนการผลิต แพลตฟอร์มการบริการลูกค้า เป็นต้น เพื่อการขับเคลื่อนให้ธุรกิจแบรนด์ของเราเดินไปข้างหน้าได้อย่างเต็มที่

Step 8 (of 10): Key Partnerships

การเป็นพันธมิตรหลักกับคู่ค้า นับว่าเป็นจุดแข็งที่สุดเพราะเป็นเรื่องยากที่จะลอกเรียนแบบได้ เป็นส่วนช่วยหลักที่ส่งแรงสนับสนุดให้ธุรกิจเคลื่อนที่ไปข้างหน้า ตัวอย่างเช่น กลุ่มนักลงทุน กลุ่มผู้ผลิต ผู้จำหน่ายวัตถุดิบ ร่วมถึงผู้ให้บริการด้านการขนส่ง เป็นต้น

เรียกได้ว่า หากเรายิ่งมีพาร์ทเนอร์ในธุรกิจมากเท่าไหร่ ยิ่งเป็นการเพิ่มจุดแข็ง(แกร่ง)ให้กับแบรนด์ของตัวเองมากขึ้นเท่านั้น

Step 9 (of 10): Cost Structure

ขั้นตอนที่ 1 – 8 นี้ ช่วยแจกแจงให้เห็นถึงโครงสร้างต้นทุนของธุรกิจ แบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่

  • ต้นทุนคงที่ เช่น ค่าจ้างพนักงาน ค่าเช่าสถานที่
  • ต้นทุนผันแปร เช่น ค่าน้ำค่าไฟ ค่าวัตถุดิบ ค่าใช้จ่ายทางการตลาด
เจ้าโครงสร้างนี้แหละ ที่จะทำให้รู้ว่าเราควรลงทุนกับอะไร ค่าใช้จ่ายส่วนไหนที่ควรลดหรือตัดออก

Step 10 (of 10): Applications, Analysis & Next Steps

ขั้นตอนสุดท้ายคือการเช็คและตรวจสอบ ดูสิว่าที่เราร่างมามีเหตุผลมากพอไหม? สามารถทำให้ดีขึ้นได้อีกไหม? ควรปรึกษาเพื่อนร่วมทีมหรือปรึกษากุนซือเพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุด พร้อมหนทางว่าขั้นต่อไปควรทำอะไร

และนี่คือ 9 ปัจจัยสำคัญในการทำ Business Model Canvas ที่จะช่วยให้คุณเห็นภาพรวมของธุรกิจได้อย่างรวดเร็วในทุกแง่มุม เริ่มตั้งแต่การสร้างคุณค่า การส่งต่อคุณค่า เก็บเกี่ยวคุณค่าเหล่านั้นกลับมาเป็นรายได้ พร้อมสร้างความผูกพันธ์ให้กับสินค้าและบริการ เพื่อให้ธุรกิจเราเติบโตอย่างยั่งยืนต่อไป